الإْمْلَاء : گفتن سخنى براى نوشتن آن . يعنى : شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام مىگفت كه : گمراه شده است دانش ابن شبرمه ، نزد كتاب جامعه كه املاى رسول اللَّه صلى الله عليه و آله است و خطّ امير المؤمنين عليه السلام است ؛ چه به درستى كه جامعه ، نگذاشته براى كسى ، راه سخنى كه گويد كه چاره نيست به غير قياس و پيروى ظن ، به خيال اين كه احكام الهى ، همگى در محكماتِ قرآن ، صريح نشده و از پيغمبر ، متواتر نيست . و اگر كسى گويد كه : « من مىدانم دعوى پيغمبرى كرده » ، « 1 » آن ، كفر است بعد از پيغمبر ما ؛ چه در جامعه دانش همگىِ حلال و حرام هست و احتياج به قياس و پيروى ظن و پيغمبرى تازه نيست . به درستى كه صاحبان قياس ، جُستند دانش مسائل دين را به قياس كه در آن ، پيروى ظن است . پس زياد نشدند نسبت به حق ، مگر به اعتبار دورى . به درستى كه دين اسلام كه اللَّه تعالى قرار داده در ميان خلايق ، دريافته نمىشود به قياس ؛ چه قياس ، پيروى ظن است و آن ، شرك است . [ حديث ] پانزدهم اصل : [ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيى ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ الْحَجَّاجِ ] عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ، قَالَ : « إِنَّ السُّنَّةَ لَاتُقَاسُ ، أَ لَاتَرى أَنَّ الْمَرْأَةَ تَقْضِي صَوْمَهَا وَلَا تَقْضِي صَلَاتَهَا ؟ يَا أَبَانُ ، إِنَّ السُّنَّةَ إِذَا قِيسَتْ مُحق الدِّينُ » . شرح : نزديك به اين مىآيد در « كِتَابُ الدِّيَاتِ » در حديث ششمِ « بَابُ الرَّجُلِ يَقْتُلْ الْمَرْأَةَ » تا آخر كه باب بيستم است و آن جا مذكور مىشود قياسى كه ابان بن تغلب كرده و باعث اين سخن امام شده . يعنى : روايت است از ابان بن تغلب از امام جعفر صادق عليه السلام گفت كه : به درستى كه راه و روشى كه اللَّه تعالى قرار داده براى خلايق ، جايز نيست كه حكم كرده شود در آن به قياس ؛ آيا نمىبينى كه زن حايض ، قضا مىكند روزه‌اش را و قضا نمىكند نمازش

--> ( 1 ) . « ظ » : + / و .